Түркістан облысында өңдеу өнеркәсібін дамытуға бағытталған ауқымды инвестициялық жобалардың қатары артып келеді. Соның бірі – шетелдік инвесторлардың қатысуымен жүзеге асырылуы жоспарланып отырған жаңа флоат-шыны өндіру зауыты. Бұл жоба іске асқан жағдайда өңірдің ғана емес, тұтас Қазақстанның шыны өнеркәсібіндегі әлеуеті едәуір күшейіп, импортқа тәуелділік төмендейді деп күтілуде. Жобаны жан-жақты зерделеу және оның жүзеге асу мүмкіндіктерін нақтылау мақсатында Түркістан облысы әкімінің орынбасары Қанат Қайыпбек шетелдік инвесторлармен арнайы кездесу өткізді. Кездесу барысында тараптар жаңа өндіріс орнының техникалық және экономикалық мүмкіндіктерін, жер телімін бөлу, инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз ету, мемлекеттік қолдау тетіктері мен жобаны кезең-кезеңімен іске асыру мәселелерін талқылады.

Жоспарланып отырған инвестициялық жобаның жалпы құны шамамен 220 миллион АҚШ долларын құрайды. Бұл – өңір тарихындағы ірі өнеркәсіптік бастамалардың бірі саналады. Жоба екі кезең бойынша жүзеге асырылады. Бірінші кезеңде жылдық өндірістік қуаты 480 мың тонна болатын жоғары сапалы флоат-шыны шығаратын зауыт салу көзделіп отыр. Ал екінші кезеңде жылына 350 мың тонна кварц құмын өндіретін кешен мен оған қажетті қосымша инфрақұрылымдық нысандар бой көтермек. Осылайша, жоба толық іске қосылғанда шикізат өндіруден бастап дайын өнім шығаруға дейінгі толық өндірістік тізбек қалыптасады.

Флоат-шыны – қазіргі заманғы құрылыс, сәулет, жиһаз өндірісі, автокөлік жасау және тұрмыстық техника салаларында кеңінен қолданылатын жоғары сапалы шыны түрі. Оның беті тегіс, мөлдірлігі жоғары, беріктігі мықты әрі түрлі өңдеулерге бейім келеді. Бүгінде әлемдік нарықта флоат-шыныға сұраныс жоғары. Сондықтан мұндай өнімді Қазақстан аумағында өндіру ішкі нарықты қамтамасыз етіп қана қоймай, болашақта экспорттық әлеуетті де арттыра алады. Түркістан облысында осындай зауыттың салынуы еліміздің индустриялық даму стратегиясымен толық үндеседі.

Кездесу барысында облыс әкімінің орынбасары Қанат Қайыпбек өңір әкімдігі инвестициялық жобаларға әрдайым ашық екенін жеткізіп, заң аясында жан-жақты қолдау көрсетілетінін атап өтті. Оның айтуынша, Түркістан облысында өнеркәсіпті дамытуға қажетті табиғи ресурс, еңбек күші, көлік-логистикалық мүмкіндіктер мен ішкі нарыққа жақындық секілді маңызды артықшылықтар бар. Әсіресе импортты алмастыруға бағытталған жобаларға ерекше назар аударылып келеді. Бұл тұрғыда шыны өндірісі – келешегі зор салалардың бірі.

Облыс басшылығының мәліметінше, өңірде шикізаттық база да жеткілікті. Атап айтқанда, Қазығұрт ауданы мен Созақ ауданы аумақтарында кварцты құм қоры шоғырланған. Кварцты құм – шыны өндірісіндегі негізгі шикізаттардың бірі. Оның сапасы неғұрлым жоғары болса, дайын өнімнің сапасы да соғұрлым мықты болады. Осы тұрғыдан алғанда Түркістан облысының табиғи ресурстық мүмкіндігі инвесторлар үшін аса тартымды болып отыр. Жоба екінші кезеңінде кварц құмын өндіру кешенінің салынуы өндірістің сыртқы шикізатқа тәуелділігін азайтып, өзіндік құнын төмендетуге мүмкіндік береді.

Бұған дейін инвесторлар өңірдегі кварцты құм кен орындарын аралап, геологиялық және зертханалық талдау жұмыстарын жүргізген болатын. Сараптамалар нәтижесінде жергілікті шикізат қорының өндірістік талаптарға сәйкес келетіні анықталған. Сонымен қатар компанияның директорлар кеңесі арнайы шешім қабылдап, жобаны дәл Түркістан облысында жүзеге асыруға ниет білдірген. Бұл – халықаралық бизнес өкілдерінің өңірге деген сенімі мен инвестициялық ахуалдың жақсарғанын көрсетеді.

Жобаны қолға алуға мүдделі компания – ғылыми-зерттеу жұмыстарын, өндірісті және дайын өнімді сатуды бір жүйеге біріктірген ірі халықаралық құрылымдардың бірі. Компания жоғары сапалы шыны өнімдерінің бірнеше түрін шығарады және әлемдік нарықта өзіндік орны бар кәсіпорын ретінде танылған. Онда 18 мыңнан астам қызметкер еңбек етеді. Мұндай ірі инвестордың Түркістан облысына келуі өңірдің халықаралық деңгейдегі өндірістік алаң ретінде қалыптасып келе жатқанын аңғартады.

Сарапшылардың пікірінше, жоба іске асқан жағдайда Түркістан облысында жүздеген жаңа жұмыс орны ашылады. Құрылыс кезеңінде де, өндіріс іске қосылғаннан кейін де жергілікті тұрғындар тұрақты жұмыспен қамтылады. Сонымен бірге инженерлік инфрақұрылым жаңарып, жол, электр, газ, су жүйелері жетілдіріледі. Бұл өз кезегінде жақын маңдағы елді мекендердің әлеуметтік-экономикалық дамуына оң әсер етеді. Жергілікті колледждер мен техникалық оқу орындары үшін де жаңа мамандар даярлау мүмкіндігі артады.

Экономикалық тұрғыдан алғанда бұл жоба Қазақстанның сыртқы сауда теңгеріміне де ықпал етуі мүмкін. 2025 жылдың қорытындысы бойынша еліміздің шыны өнімдері нарығында импортқа деген тұрақты сұраныс сақталған. Аталған кезеңде Қазақстанға 277 миллион АҚШ долларына шыны өнімдері импортталса, экспорт көлемі небәрі 46 миллион АҚШ долларын құраған. Бұл көрсеткіштер ішкі нарықта отандық өндірістің әлі де жеткіліксіз екенін аңғартады. Егер Түркістандағы жаңа зауыт іске қосылса, импорт көлемін азайтып, ел ішінде өндірілетін өнім үлесін арттыруға мүмкіндік туады.

Қазіргі таңда Қазақстанда құрылыс саласының қарқынды дамуы, тұрғын үй кешендерінің көбеюі, коммерциялық нысандардың салынуы, автокөлік және жиһаз өндірісінің кеңеюі шыны өнімдеріне сұранысты ұлғайтып отыр. Сондықтан ішкі нарықта өндірілетін сапалы флоат-шыныға тұрақты қажеттілік болады деп күтілуде. Бұдан бөлек, Түркістан облысының географиялық орналасуы көршілес Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан секілді елдерге экспорт жасауға да қолайлы мүмкіндік береді.

Жобаның тағы бір маңызды қыры – технологиялық жаңғыруға серпін беруі. Әдетте флоат-шыны өндірісі жоғары температуралы пештерді, автоматтандырылған желілерді, сапаны цифрлық бақылау жүйелерін және экологиялық талаптарға сай сүзгі қондырғыларын қажет етеді. Мұндай технологиялардың келуі жергілікті мамандардың біліктілігін арттырып, өңірде жаңа өндірістік мәдениетті қалыптастырады. Сонымен бірге қосалқы салалардың дамуына да жол ашылады. Атап айтқанда, қаптама, логистика, сервистік қызмет, құрылыс-монтаж жұмыстары және техникалық қызмет көрсету бағыттары жанданады.

Түркістан облысында соңғы жылдары инвестиция тарту жұмыстары жүйелі түрде жүргізіліп келеді. Өңірде индустриялық аймақтар құрылып, инженерлік инфрақұрылым тартылып, кәсіпкерлерге жеңілдетілген шарттар ұсынылуда. Соның нәтижесінде өндіріс, ауыл шаруашылығы, туризм, құрылыс материалдары, азық-түлік өңдеу салаларында бірқатар ірі жобалар жүзеге асуда. Енді осы қатарға шыны өндірісі саласының қосылуы облыс экономикасын әртараптандыруға үлкен үлес қосады.

Жалпы алғанда, 220 миллион долларлық флоат-шыны өндіру жобасы – Түркістан облысы үшін стратегиялық маңызы зор бастама. Бұл жоба өңірдің өндірістік әлеуетін арттырып қана қоймай, республика көлемінде импортты алмастыру саясатына серпін береді, жаңа жұмыс орындарын ашады, экспорттық мүмкіндіктерді кеңейтеді және жоғары технологиялы өндірістің дамуына жол ашады. Түркістан облысы табиғи ресурсы, қолайлы географиялық орналасуы және инвесторларға ашық саясаты арқылы ірі халықаралық жобаларды тартатын маңызды индустриялық орталыққа айналып келеді.